کتاب روشنگری و تکوین علم اجتماعی

نوشته پیتر همیلتون

ترجمه محمد نبوی

نشر آگه

از صفحه ۴۳ تا ۶۴ خوانده شود به این سوال پاسخ داده شود:

 روشنگری چیست و مهمترین عناصر آن چیست؟

 

 روشنگری چیست ؟ 

روشن گری در ساده ترین معنای آن عبارت بود از : خلق نظام تازه ای از افکار درباره ی انسان ، جامعه و  طبیعت. روشنگري به معناي ساده عبارت است ازبوجود  آوردن نظام تازه اي از افكار درباره ي انسان جامعه و طبيعت كه اگاهانه نبود و در واقع يك نوع مد فكري بود كه فهم ان دشوار است و مدام در حال تغيير است و در واقع روشنگري مفهومي است كه بر اساس ان يك جنبش فكري بوجود امده بود كه قصد آن رواج برخي از مفاهيم اساسي مربوط به علم و پيشرفت بود و اين اصطلاح حاكي از فرايند عمومي بيداري جامعه از خواب جهل است

به عقیده ری پورتر روشنگری فرایند عمومی بیداری جامعه از خواب تاریک جهل بود یا به عبارتی دیگر خلق نظام تازه ای از افکار در مورد انسان جامعه طبیعت

همگی پذیرفته اند که وقتی ما اصطلاح "روشن گری "  را به کار میگیریم به دوره ای از تاریخ فکر اروپا نظر داریم که تقریبا فاصله ی زمانی بین ربع اول سده ی 18تا ربع آخر آن سده را در بر میگیرد. کانون روشن گری به لحاظ جغرافیایی فرانسه بود. اما این جنبش پایگاه هایی در بزرگ ترین دولتهای اروپایی هم داشت و شامل اندیشه ها و نوشته های گروه کاملا ناهمگنی از افرادی بود که در زبان فرانسوی انها را فیلوزوف می نامیدند. این اصطلاح با واژه ی فیلسوف انطباق نداردو شاید بهتر باشد آن را به صورت " ادیب آزاد اندیش "  ترجمه کنیم .

يكي از خصوصيات روشنگري اين بود كه جامعه را موظف به جستجوي علم و دانش مي ديد و معتقد بود كه علم و دانش كه بر پايه ي تجربه و مشاهده استوار است باعث مي شود انسان به  حقايق دست يابد و بر طبيعت تسلط پيدا كند و در واقع روشنگري نقطه ي مقابل جهان بيني سنتي و مذهبي بود

روشنگری از منظر اجتماعی و تاریخی و جغرافیایی حاصل می شود و حاصل سه نسل از فیلوزوف ها بود

نسل اول که شامل ولتر -مونتسکیو بود

نسل دوم هیوم- دیدرو- روسو -دالامبر - که به شدت با روحانیون مبارزه می کردند بود و دیدگاهی منسجم و مدرن در باب جهان داشتند و

 نسل سوم که کانت -ادام اسمیت- تورگو کندروسه-  فرگوسن بودند که در قالب مجموعه ای از رشته ها ی تخصص تر بنیادی نظیر شناخت شناسی جامعه شناسی اقتصاد اقتصاد شناسی و اصطلاحات قضایی بود

 پورتر معتقد بود روشنگری پدیده ای بی شکل دشوار فهم و مدام در حال تغییر است.

مهمترین عناصر روشنگری :

 

 مبارزه با روحانیت

 همگانی بودن دانش

   سکولار بودن    

دارای اندیشه جهان وطن

 تسلط بر طبیعت

  اعتقاد به مشاهده و تجربه 

   تغییر نگرشهای جهان بینی سنتی

   نو آوری های فرهنگی

 فرایند خلق رشته های تخصصی

 

با تشکر از خانم ها :کاظمی ٬ زنگنه ٬ میری ٬ عزتی ٬ بابایی